Aşağıda Avrupa Konseyi tarafından hazırlanmış, çocuklara haklarını öğretmeye yönelik bir broşürü okuyor olacaksınız. Aslında bu broşürde bol bol resim de var. O haline ulaşmak için :
Haklarım var,
Hakların var,
Hakları var ...
Hakları var ...
Çocuk haklarına giriş
Hayatta kalabilmeniz,
korunmanız ve gelişiminiz
-
Sizi ilgilendiren tüm kararlarda çıkarlarınızın korunması hakkına ve örneğin, kökenleriniz,
görüşleriniz, inançlarınız veya cinsiyetiniz nedeniyle size karşı ayrımcılık yapılmaması konu-
sunda haklara sahipsiniz.
-
Yaşama hakkına, dengeli ve sağlıklı bir fiziksel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişme
hakkına sahipsiniz.
• Yiyecek, giyecek, barınma ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarınızın sağlanması hakkına sahipsiniz.
-
Aile içinde ve çocuklara bakan kurumlarda meydana gelen olaylar da dahil olmak üzere, her
türlü istismar, taciz, fiziksel ve psikolojik şiddete karşı korunma hakkına sahipsiniz.
-
Kişiliğinizin, beceri ve yeteneklerinizin azami ölçüde gelişmesinin sağlanması için, yüksek
standartta bir eğitim hakkına sahipsiniz. Eğitiminiz size başkalarının hak ve özgürlüklerine
saygı göstermenizi öğretmeli, sizi özgür bir toplumda, tüm insanlar arasında anlayış, barış,
hoşgörü, eşitlik ve dostluk ruhu kapsamında, sorumluluk sahibi bir birey olarak yaşamaya
hazırlamalıdır.
-
Çok geniş bir yelpazeyi kapsayan objektif bilgilere erişim hakkına sahipsiniz.
-
Zihinsel veya fiziksel bir engeliniz varsa, toplumla bütünleşebilmek, kişiliğinizi geliştirmek
ve azami ölçüde bağımsız hareket edebilmek için onurlu bir yaşam sürdürebilme hakkına
sahipsiniz.
• Yaşınıza uygun ve haklarınıza saygı gösterilen bir ortamda, dinlenme, eğlenme, oyun oynama, sanatsal ve kültürel etkinliklere katılma hakkına sahipsiniz.
-
Aile içinde ve çocuklara bakan kurumlarda meydana gelen olaylar da dahil olmak üzere, her
türlü istismar, taciz, fiziksel ve psikolojik şiddete karşı korunma hakkına sahipsiniz.
Kimliğiniz,
özel yaşamınız ve aileniz
özel yaşamınız ve aileniz
-
Bir adınız olması, milliyetiniz olması ve kimliğinizin korunması hakkına sahipsiniz. Bir etnik, dini
veya belirli bir dili konuşan bir gruba aitseniz, kendi kimliğinizle ilgili kültürel yaşamınızı sürdür-
me, dininizin gereklerini yerine getirme veya grubunuzun dilini kullanma hakkından mahrum
edilemezsiniz.
-
Gizliliğinizin korunması hakkına sahipsiniz. Hiç kimse yasa dışı olarak sizin veya ailenizin özel
yaşamınıza müdahale edemez. Eviniz, yazışmalarınız, şerefiniz ve şöhretiniz yasaların koruması
altındadır.
-
Yetiştirilmenizden ve gelişiminizden anne ve babanız ortak bir sorumluluğa sahiptir. Haklarını-
zı nasıl kullanmanız ve yükümlülüklerinizi nasıl yerine getirmeniz gerektiği konusunda size yol
göstermekten sorumlu ve yükümlüdürler.
-
Annenizin ve babanızın kim olduğunu bilmek ve onlar tarafından yetiştirilmek, bunun çıkarları-
nıza ters düşmemesi halinde, hakkınızdır.
-
Annenizin ve babanızın nerede olduğunu bilmek ve onların yanına gitmek üzere başka bir ülkeye
girme hakkına sahipsiniz. Anne babanız da size karşı aynı haklara sahiptirler.
-
Ayrılmaları halinde anne babanızla olan ilişkiniz konusundaki tüm kararlarla ilgili olarak size danışıl-
ması hakkına sahipsiniz. Annenizin ve babanızdan veya sadece annenizden ya da babanızdan ayrı
iseniz, bunun çıkarlarınıza ters düşmemesi halinde, onları düzenli olarak görme hakkına sahipsiniz.
-
Eğer sizin çıkarınıza olacaksa, sizinle ilgili olarak evlat edinilmesine izin verilebilir veya veril-
meyebilir.
Özgürlükleriniz
• Düşünce özgürlüğü: sizi ilgilendiren herhangi bir konuda görüşünüzü bildirme hakkına, bunu yapabilme yeteneğine sahip olduğunuz andan itibaren sahipsiniz. Görüşünüzün dikkate alınması gerekir.
• Düşünce özgürlüğü: Görüşlerinizi özgürce ifade etme ve bilgi araştırma, bilgi alma ve yayma hakkına sahipsiniz. • Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü.
• Toplanma özgürlüğü: diğerleriyle bir araya gelme ve toplantılara katılma özgürlüğüne sahipsiniz.
Bu özgürlükler sınırsız değildir. Diğerlerinin hak ve özgürlüklerine saygı göstermeli ve topluma veya kendinize tehlike oluşturmamalısınız.
• Düşünce özgürlüğü: sizi ilgilendiren herhangi bir konuda görüşünüzü bildirme hakkına, bunu yapabilme yeteneğine sahip olduğunuz andan itibaren sahipsiniz. Görüşünüzün dikkate alınması gerekir.
• Düşünce özgürlüğü: Görüşlerinizi özgürce ifade etme ve bilgi araştırma, bilgi alma ve yayma hakkına sahipsiniz. • Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü.
• Toplanma özgürlüğü: diğerleriyle bir araya gelme ve toplantılara katılma özgürlüğüne sahipsiniz.
Bu özgürlükler sınırsız değildir. Diğerlerinin hak ve özgürlüklerine saygı göstermeli ve topluma veya kendinize tehlike oluşturmamalısınız.
Siz ve devlet
-
Devlet, var olan hak ve özgürlüklerinizi kullanabilmeniz için gereken her şeyi yapmalıdır.
-
Devlet sizi korumalı ve refahınızı sağlamalıdır. Çıkarlarınızı ve refahınızı koruyacak kurumlar ve hizmetler
oluşturarak anne babanıza veya size bakan insanlara yardımcı olmalıdır.
-
Ailenizle birlikte oturamıyorsanız, devlet sizi korumalı ve size yardım etmelidir. Devlet, geçmiş deneyiminizi ve
kültürünüzü göz önüne alarak bir çözüm bulmalıdır. Durumunuzun düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi
hakkına sahipsiniz.
-
Devlet sizi yasadışı uyuşturuculardan korumak üzere tedbirler almalıdır.
-
Şiddete maruz kaldıysanız, devlet normal bir yaşama dönmenize yardım etmeli, yardımcı olmalıdır.
-
Adaletten yararlanma hakkına sahipsiniz. Devlet, adalet sisteminin sizin spesifik haklarınıza ve ihtiyaçlarınıza
göre uyarlanmasını sağlamalıdır.
-
İşkenceye, acımasızca ve alçaltıcı muameleye tabi tutulamazsınız.
-
İdam edilemezsiniz veya yaşam boyu hapse mahkum edilemezsiniz.
• Yasa dışı bir şekilde tutuklanamazsınız. Tutuklama, başvurulacak en son seçenek olmalıdır. Tutuklama mümkün olduğu kadar kısa tutulmalı ve bu yapılırken yaşınızın ve ihtiyaçlarınızın gerekleri göz önüne alınmalıdır. Tutuk- landığınızda, kendi çıkarınıza olacaksa, istisnai durumlar dışında yetişkin tutuklulardan veya mahkumlardan ayrı tutulmalısınız. Bu durumda ailenizle temas halinde olma hakkına sahipsiniz.
• Harpte devlet sizi korumalı ve size bakmalıdır. 15 yaşından küçükseniz, silahlı kuvvetlere askerlik görevi yapmaya çağrılamazsınız.
Uluslararası sözleşmeler devletler arasında aktedilen kontratlardır. Bu kontratlarda, uyulması gereken kurallar yer almaktadır. Ancak aynı sözleşmelerde, çocukların daha fazla lehine olan tedbirlerin alınması da teşvik edilmektedir. Eğer ülkenizin yasaları uluslararası sözleşmelere nazaran çocukların daha fazla lehineyse, bu durumda ulusal yasalar uygulanmalıdı.
Uluslarası kuruluşlar ve siz
Devletler bir araya gelerek çeşitli uluslararası ku- ruluşlar oluşturmuşlardır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi gibi bazı kuruluşlar, insan hakla- rını korumak, çatışmaları önlemek ve daha adil, müre eh ve demokratik toplumlar oluşturmak üzere kurulmuşlardır. Uluslararası sözleşmelerin hemen hemen hepsi bu kuruluşlar tarafından oluşturulmuş olup, bu kuruluşlar daha sonra, ortaya koydukları bu haklara saygı gösterilmesini sağlamak için önlemler almaktadırlar.
Çocuk Hakları Komitesi Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin uygulanmasını izler. İlgili komitenin kendi ülkenize ilişkin tavsiyelerinin neler olduğunu araştırabilirsiniz.
Çocuklar aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde dava açabilirler. Örneğin Mah- keme, bir ülkeyi, çocukları hapishanede, okulda ve evde bedensel cezaya karşı korumadığı için mahkum etmiştir. Bir başka ülke de, tek başına seyahat eden bir kız çocuğuna gerekli ihtimamı göstermemekten hüküm giymiştir.
Bu haklara saygı gösterilmezse ne olur?
Belirli hakların kullanılması, örneğin sizi önemli bir tehlikeye karşı korumak için veya olgunluk veya yaş durumunuz gibi bazı geçerli nedenlerle kısıtlanabilir. Yaşam, eğitim, sağlık ve şiddete veya istismara karşı korunma hakkı gibi haklar ise, öğretmenler ve anne baba tarafından bile asla kısıtlanamaz. Bu haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız şunları yapabilirsiniz:
Belirli hakların kullanılması, örneğin sizi önemli bir tehlikeye karşı korumak için veya olgunluk veya yaş durumunuz gibi bazı geçerli nedenlerle kısıtlanabilir. Yaşam, eğitim, sağlık ve şiddete veya istismara karşı korunma hakkı gibi haklar ise, öğretmenler ve anne baba tarafından bile asla kısıtlanamaz. Bu haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız şunları yapabilirsiniz:
-
anne babanız, öğretmenleriniz, arkadaşlarınız, sosyal hizmet görevlileri
veya sizin bakımınızdan sorumlu olan insanlar gibi güvendiğiniz insanlarla
konuşun;
-
şiddete maruz kalan çocukların başvurduğu telefon numarasını arayarak size
bu konuda bilgi verebilecek biriyle konuşun;
-
polise gidin, şikayette bulunun ve devlet koruması talep edin;
-
çocuk sorunları konusunda arabulucuk görevi yapan bir ombudsmanla
veya çocuk haklarını savunan gönüllü bir dernekle temasa geçin;
-
Hatta bazı durumlarda konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine de götü-
rebilirsiniz.
Avrupa Konseyi
Hakkında Bilgi
1949 yılında kurulan Avrupa Konseyi’nin halen 47 ülkesi bulunmaktadır. Görevi insan haklarını, demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü yaygınlaştırmaktır. İnsanların ve tabiatıyla Avrupa’daki 150 milyon çocuğun da korunma- sına ilişkin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine ve diğer sözleşme ve önerilere dayalı olarak ortak demokratik ilkeleri oluşturur.
“Çoçuklar için ve Çocuklarla Birlikte bir Avrupa Kurmak” adlı programın amacı, çocuk haklarını yaymak ve çocuk- ları şiddete karşı korumaktır. Programdan sorumlu ekip, evde ve okulda şiddet, insan hakları eğitimi, çocuklar ve internet ve adalet sistemi gibi konular üzerinde çalışmak- tadır. Sözleşmelerimiz, toplantılarımız, yayınlarımız ve internet oyunumuz “Wild Web Woods” ile ilgili daha fazla bilgi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Hakkında Bilgi
1949 yılında kurulan Avrupa Konseyi’nin halen 47 ülkesi bulunmaktadır. Görevi insan haklarını, demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü yaygınlaştırmaktır. İnsanların ve tabiatıyla Avrupa’daki 150 milyon çocuğun da korunma- sına ilişkin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine ve diğer sözleşme ve önerilere dayalı olarak ortak demokratik ilkeleri oluşturur.
“Çoçuklar için ve Çocuklarla Birlikte bir Avrupa Kurmak” adlı programın amacı, çocuk haklarını yaymak ve çocuk- ları şiddete karşı korumaktır. Programdan sorumlu ekip, evde ve okulda şiddet, insan hakları eğitimi, çocuklar ve internet ve adalet sistemi gibi konular üzerinde çalışmak- tadır. Sözleşmelerimiz, toplantılarımız, yayınlarımız ve internet oyunumuz “Wild Web Woods” ile ilgili daha fazla bilgi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
“Building a Europe
for and with Children” Council of Europe F-67075 Strasbourg Cedex www.coe.int/children children@coe.int
Bu belge Finlandiya Hükümetinin cömert desteği ile hazırlanmıstır.
for and with Children” Council of Europe F-67075 Strasbourg Cedex www.coe.int/children children@coe.int
Bu belge Finlandiya Hükümetinin cömert desteği ile hazırlanmıstır.
